عید فطر ، بزرگترین عیدانه نقطه عطف تحول در سبک زندگی

در این نوشتار معنی فطر و اهمیت عید فطر ذکر شده و با ذکرفهرست آدابی که برای شب و روز عید وارد شده ؛ بعنوان مقدمه ای برای دریافت پاداش این ماه پرفیض بیان شده ، عید فطر بعنوان نقطه عطف تحول در سبک زندگی با پاکسازی سبک زندگی از امور غیراسلامی و ملبس شدن به والاترین سبک زندگی اسلامی تبیین شده است . دکتر سید جواد هاشمی فشارکی

ماه مبارک رمضان با یک سری عبادات و تلاوت با تدبر ایات الهی در ماه پرفیض نزول قران در شب قدرش که برتر از هزار ماه  ( معادل تمام عمر انسان )  یک دوره فشرده یک ماهه تمرین سبک زندگی اسلامی بوده و  مراسم پایان دوره و دریافت عیدی پذیرفته شدگان عید واقعی مومنین برای تداوم آن در ۱۱ ماه بعدی است .

ماه رمضان والاترین، بافضیلت‌ترین و بابرکت‌ترین ماه سال بوده و ماه میهمانی خدا، ماه نماز و روزه و دعای سحر و افطار؛ ماه تذکیه نفس و بندگی خدا است؛ ماه نزول قران و ماه بهار قران بوده و پر از ثواب در تلاوت قران است؛ ماهی که تاکید زیادی بر تلاوت با تدبر در مفاهیم کلام الهی شده است. با تلاوت مدبرانه بازخوانی دستورات جامع الهی صورت گرفته و دریافت مفاهیم بیشتری به دست می‌آید تا انسان جلا یافته و تجدید حیاتی برای زندگی آن صورت گیرد.

تمرین سبک زندگی اسلامی رمضانه

از آنجا که اسلام یک دین جامع و کامل برای همه شئون زندگی است؛ لذا علاوه بر تعامل با خالق خویش، معیار‌هایی برای تعامل انسان با خویشتن خویش و همچنین نزدیکان و همنوعان داشته و حتی برای تعامل با حیوانات و نباتات و محیط زیست دارد و نیز وظایفی را که در قبال نظام اسلامی دارد؛ در دستورات الهی در قران کریم بیان شده است و با تأکیداتی که در تلاوت با تدبر در ماه مبارک رمضان شده است؛ ادراک بیشتری جاصل شده و به اصلاح و ارتقاء زندگی به سمت کمال الهی منجر خواهد شد.

ماهی که اصلاح وضع موجود و به‌سازی آن با تمرین، سبک زندگی اسلامی فردی و اجتماعی را به همراه دارد و به عبارتی یک دوره فشرده یک ماهه تمرین سبک زندگی اسلامی خواهد بود و این سبک زندگی یکی از توصیه‌های راهبردی رهبر معظم انقلاب اسلامی در گام دوم انقلاب است.

سه مرحله سبک زندگی اسلامی رمضانه

تمرین سبک زندگی اسلامی رمضانه در سه مرحله صورت میگیرد : درگام نخست طهارت در حوض رمضان با عمل به آداب وارده در مفتاتیح الجنان صورت میگیرد ؛ ودر گام دوم با تدبر در آیات قرآن ، به ارتقای معارف الهی دست میابیم و درگام سوم با عمل بیشتر به احکام اسلام و دفع سبک زندگی غیر اسلامی ؛تحول در زی قرآنی ( سبک زندگی) در طول ماه صورت می گیرد . و در عید فطر پاداش بندگی ایمان و عمل دریافت می شود .

معنی فطر

کلمه «فِطر» به معنای روزه نبودن است . از ریشه فَطر به معنای شکافتن، ابتدا و اختراع گرفته شده است

فَطَرَبه معنی آفرید  می باشد . در بسیاری از آیات ، خلقت را فطر ، و خالق آنرا  فاطر نامیده است ، و فطر به معنای پاره کردن بوده ، چنانچه خدای تعالی از شکافتن عدم و موجودات را از درون آن بیرون میآورد . یعنی از هیچ می افریند و کلمه فطرت بر وزن فعلت بنای نوع را میرساند یعنی نوعی از خلقت .

امام رضا(ع) فرمود: «روز فطر، از آن جهت عید قرار داده شده است که مسلمانان، اجتماعی داشته باشند که در آن روز گرد هم آیند و او را بر نعمت‌هایی که به آنان داده شده است، بستایند و در این روز، تکبیر در نماز، از آن روی بیش از روزهای دیگر قرار داده شده که تکبیر، بزرگداشت خداوند و ستایش و ثنای او بر نعمت هدایت است، آن گونه که خداوند فرموده است: «تا خداوند را بر این که هدایتتان کرد، بزرگ بدارید و باشد که شکر گزارید».

عید فطر

در پایان ماه مبارک رمضان به شکرانه یک ماه بندگی خداوند و بهره مندی از سفره مهمانی الهی یک جشن بزرگ در این عید گرفته می‌شود . تنها روزی است که در آن روزه گرفتن گرفتن حرام و پرداخت زکات فطره بر مسلمانان واجب است . در روایات مختلف این روز برای کسانی که عبادات بندگی آنها نزد خداوند متعال در ماه رمضان پذیرفته شده ، روز عید و پاداش معرفی شده است. غیر از احادیث وارده ؛  ۱۱ بار در دعای قنوت نماز عید فطر گفته میشود : “قرارش دادی برای مسلمانان عید ” جَعَلْتَهُ لِلْمُسْلِمینَ عیداً

شب عید

غسل کردن ، خواندن دعا و نماز و قرائت قرآن؛ خواندن دعای استهلال، هنگام دیدن هلال ماه ، زیارت امام حسین (ع) ؛ دادن ویا کنار گذاشتن زکات فطره ؛تکبیر عید ؛  دو رکعت نماز خاص و…. از آداب شب عید جهت بهره گیری معنوی و طهارت در حوض عید بندگی ماه مبارک رمضان می باشد  .

روز عید

غسل کردن ، حرام بودن روزه گرفتن ، خوردن قبل از نماز ،عید گزاردن نماز عید ؛  گفتن تکبیرات عید ، خواندن دعای ندبه ؛ زیارت حضرت سید الشهداء ، توسعه دادن بر خانواده در خوردنی و غیر آن ؛ مسافرت کردن ، پوشیدن جامه نیکو و بکار بردن بوی خوش و…. از آداب این روز عید بهره گیری معنوی و طهارت در دریای زلال عید ماه مبارک رمضان می باشد  .

نماز عید

نماز عید فطر یکی از زیباترین جلوه‌های خالص شدن بندگی پس از یک ماه عبادت است که ۹ بار در قنوت آن گفته میشود :”و برای محمد صلی الله علیه و آله ذخیره و شرف و فزونی مقام ”  وَلِمُحَمَّدٍ صَلَّی اللّهُ عَلَیْهِ وَ الِهِ ذُخْراً [وَشَرَفاً] وَ کرامتا وَمَزِیْداً

عید فطر نقطه عطف تحول در سبک زندگی

عید فطر بعنوان نقطه عطف تحول در سبک زندگی با پاکسازی سبک زندگی از امور غیراسلامی و ملبس شدن به والاترین سبک زندگی اسلامی تبیین شده است .

الف ) درخواست دفع سبک زندگی غیر اسلامی

۹ بار در قنوت نماز عید فطر می گوییم : ”  و از هر بدى که محمد (ص) و آل محمد (ع) را خارج ساختى مرا نیز خارج گردانى که درود بر محمد و آل او باد ” !  وَ أَنْ تُخْرِجَنِی مِنْ کُلِّ سُوءٍ أَخْرَجْتَ مِنْهُ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ صَلَوَاتُکَ عَلَیْهِ وَ عَلَیْهِمْ أَجْمَعِینَ

همچنین ۹ بار در قنوت نماز عید فطر می گوییم : ” و پناه مى‏ برم به تو از آنچه بندگان صالحت به تو پناه بردند .” وَ أَعُوذُ بِکَ [فِیهِ] مِمَّا اسْتَعَاذَ مِنْهُ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ [الْمُخْلِصُونَ‏]

ب) درخواست والاترین سبک زندگی اسلامی

در تکبیر شب و روز عید فطر  مکرر از هدایت ونعمات الهی شکر گذاری می نماییم : ” ….ستایش ویژه خداست بر آنچه ما را بدان هدایت کرد و او را سپاس بر آنچه به ما ارزانی داشت. ” ….وَ لِلّهِ الْحَمْدُ، الْحَمْدُ لِلّهِ عَلَى مَا هَدانا، وَلَهُ الشُّکْرُ عَلَى مَا أَوْلانا.

۹ بار در قنوت نماز عید فطر می گوییم : ” و مرا در هر خیر و سعادتى که محمد (ص) و آل محمد (ع) را داخل گردانیدى داخل ساز ” وَ أَنْ تُدْخِلَنِی فِی کُلِّ خَیْرٍ أَدْخَلْتَ فِیهِ مُحَمَّداً وَ آلَ مُحَمَّدٍ 

همچنین ۹ بار در قنوت نماز عید فطر می گوییم : ” اى خدا من از تو درخواست مى‏ کنم بهتر چیزى را که بندگان شایسته‏ات از تو درخواست کردند.”   اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ خَیْرَ مَا سَأَلَکَ مِنْهُ عِبَادُکَ الصَّالِحُونَ

که موارد آن در آیات و رویات ائمه اطهار (ع) آمده و مصادیق سبک زندگی اسلامی در شرایط زندگی امروزی توسط علمای اسلامی تبیین و تشریح شده است .

حسن ختام

حضرت امیر المؤمنین علیه السّلام فرمودند : “چه بسیار روزه داری که او را از روزه بهره ای نیست به غیر از تشنگی و گرسنگی و چه بسیار عبادت کننده ای که او را بهره ای نیست از عبادت به غیر تعب. ای خوشا خواب زیرکان که بهتر از بیداری و عبادت احمقان است و خوشا افطار کردن زیرکان که بهتر از روزه داشتن بی خردان است.”

امام صادق علیه السّلام فرمودند : “که هر گاه روزه داری، می باید که گوش و چشم و مو و پوست و جمیع اعضای تو روزه دارد یعنی از محرّمات بلکه از مکروهات. روزه تنها همین نخوردن و نیاشامیدن نیست بلکه باید در روزِ روزه، زبان خود را از دروغ نگاه دارید و دیده های خود را از حرام بپوشانید و با یکدیگر نزاع مکنید و حسد مبرید و غیبت مکنید و مجادله مکنید و سوگند دروغ یا حتی راست مخورید، دشنام مدهید، ستم مکنید و بی خردی مکنید. همچنین از یاد خدا و نماز غافل نشوید.”

سخن پایانی

همه موارد فوق مبین این است ، ماه مبارک رمضان با یک سری عبادات و تلاوت با تدبر ایات الهی یک دوره فشرده یک ماهه تمرین سبک زندگی اسلامی بوده و  مراسم پایان دوره و دریافت عیدی پذیرفته شدگان عید واقعی مومنین برای تداوم آن در ۱۱ ماه بعدی است . و این سبک زندگی اسلامی یکی از توصیه‌های راهبردی رهبر معظم انقلاب اسلامی برای گام دوم انقلاب است.

و مناسب است جامعه اسلامی در تراز گام دوم انقلاب ؛ علاوه حراست از دستاوردهای یک ماهه ؛ بر ترویج وفرهنگ سازی آن در طول سال اهتمام ورزیده شود ؛ تا شاهد ایجاد تمدن نوین اسلامی در گام دوم انقلاب گردیم .